ประเทศไทยเข้าร่วม Artemis Accords โอกาสและความพร้อมของไทย หลังลงนามข้อตกลงอาร์ทีมิส

เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ประเทศไทย ได้ลงนามเข้าเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงอาร์ทีมิส หรือ Artemis Accords ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับโครงการอาร์ทีมิส ที่มีแผนพามนุษย์เดินทางกลับไปสำรวจดวงจันทร์อีกครั้ง 

การลงนามข้อตกลงอาร์ทีมิส เป็นโอกาสสำคัญที่ประเทศไทยจะได้เข้ามีบทบาทในการสำรวจอวกาศ พร้อมกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยี งานวิจัย นโยบาย และยกระดับความพร้อมโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อเป็นรากฐานและองค์ประกอบสำคัญสำหรับภารกิจสำรวจห้วงอวกาศลึก การเดินทางสำรวจดวงจันทร์ และมุ่งหน้าสู่ดาวอังคาร ผ่านโครงการอาร์ทีมิส และภารกิจต่าง ๆ ในอนาคต

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม หรือ อว. โดย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ในฐานะหน่วยประสานงานหลักของประเทศ ผ่านการมอบหมายโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2567 ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงอาร์ทีมิส เพื่อยกระดับความพร้อมด้านการสำรวจอวกาศ และความร่วมมือการใช้งานห้วงอวกาศอย่างสันติ ซึ่งประกอบด้วย ดวงจันทร์, ดาวอังคาร, ดาวหาง, ดาวเคราะห์น้อย และเทหวัตถุต่าง ๆ โดยปัจจุบันมีชาติสมาชิกรวมมากกว่า 50 ประเทศ

หากย้อนกลับไปเมื่อ 50 ปีที่แล้ว โครงการอพอลโล ที่ประสบความสำเร็จในการพานักบินอวกาศเดินทางไปสำรวจดวงจันทร์ เป็นภารกิจที่มีส่วนสำคัญในการยกระดับอุตสาหกรรมสหรัฐอเมริกา ผ่านการพัฒนาเทคโนโลยีต่าง ๆ เพื่อมารองรับการส่งมนุษย์ไปสำรวจห้วงอวกาศลึก ซึ่งเทคโนโลยีและนวัตกรรมเหล่านี้ ทำให้เกิดผลพลอยได้ ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกต่อการใช้ชีวิตประจำวันของผู้คนบนโลกมาจนถึงปัจจุบัน

สำหรับการเดินทางกลับไปดวงจันทร์ของโครงการอาร์ทีมิส นอกจากแผนนำส่งนักบินอวกาศกลับไปทำงานบนพื้นผิว ยังมีภารกิจในการสร้างสถานีอวกาศ ‘Lunar Gateway’ ในวงโคจรรอบดวงจันทร์ เพื่อสนับสนุนการวิจัยและใช้ชีวิตในอวกาศลึกของมนุษยชาติ พร้อมกับเป็นรากฐานของการพัฒนาภารกิจพามนุษย์คนแรกเดินทางไปสำรวจดาวอังคาร โดย NASA ในฐานะหน่วยงานอวกาศของสหรัฐฯ ได้เน้นย้ำถึงความร่วมมือกับหน่วยงานอวกาศนานาประเทศ ดั่งที่ปรากฏกับภารกิจต่าง ๆ ในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา

ด้านความพร้อมของประเทศไทย นอกจากการมีดาวเทียม THEOS-1, THEOS-2, THEOS-2A, และ THEOS-3 ที่อยู่ภายใต้การกำกับ ดูแล และพัฒนาโดย GISTDA แล้ว ยังมีการให้บริการด้านข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม ศูนย์ประกอบและทดสอบดาวเทียม ระบบติดตามและจัดการจราจรอวกาศ การศึกษาด้านโยบายและโอกาสในการสำรวจอวกาศ งานวิจัยด้านเทคโนโลยีอวกาศไปจนถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีอวกาศ เพื่อยกระดับผู้ประกอบการและเยาวชนไทย ที่จะเติบโตมาเป็นกำลังสำคัญของยุค ‘Artemis Generation’ ให้เข้าถึงโอกาสด้านอวกาศได้อย่างทั่วถึง

ข้อตกลงอาร์ทีมิส ยังได้ระบุถึงความสามารถในการทำงานร่วมกัน การแบ่งปันข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ และอนุรักษ์มรดกอวกาศที่สำคัญ ซึ่งเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทย ในการร่วมมือกับประเทศสมาชิกของ Artemis Accords ยกระดับกิจการอวกาศของประเทศ มูลค่าทางเศรษฐกิจของธุรกิจที่ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีอวกาศ สร้างแรงบันดาลใจ และนำคุณค่าจากอวกาศสู่สังคมส่วนรวม

หลังการลงนามข้อตกลงสำเร็จเรียบร้อย GISTDA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะร่วมกันดำเนินการศึกษา และเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ ผ่านความร่วมมือกับสำนักงานวิเทศสัมพันธ์ของ NASA เพื่อผลักดันและสนับสนุนทุกภาคส่วนของไทยเข้าสู่ศักราชใหม่ของการสำรวจอวกาศ ที่น่าตื่นเต้น และเป็นโอกาสให้กับผู้คนบนโลกทุกคน