GISTDA ร่วมหน่วยปฏิบัติบูรณาการข้อมูลอวกาศ “ติดตามสถานการณ์” และ คาดการณ์จุดเสี่ยงสู้ฝุ่น PM2.5

 GISTDA ร่วมหน่วยปฏิบัติบูรณาการข้อมูลอวกาศ “ติดตามสถานการณ์” และ คาดการณ์จุดเสี่ยงสู้ฝุ่น PM2.5 

..
เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 ดร.ปกรณ์ อาภาพันธุ์ ผู้อำนวยการ GISTDA นำทีมลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อร่วมประชุมติดตามการแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่น PM2.5 โดยมี นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธาน ณ หอประชุมอาคารยอดทัพ กองพลทหารราบที่ 7 อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
.
การลงพื้นที่ร่วมกับนายกรัฐมนตรีในครั้งนี้ คือบทบาทของ "เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ" ที่เป็นเครื่องมือสำคัญในการสนับสนุนการแก้ปัญหาเชิงรุกของรัฐบาล ด้วยการใช้ดาวเทียมติดตามสถานการณ์มาอย่างต่อเนื่อง GISTDA จึงสามารถพัฒนาแบบจำลองพื้นที่เสี่ยงไฟป่า (Fire Risk Map) ซึ่งนำฐานข้อมูลสถิติมาประมวลผลร่วมกับสภาพอากาศและดัชนีภัยแล้ง เพื่อ "คาดการณ์จุดเสี่ยงล่วงหน้า" ข้อมูลส่วนนี้จะช่วยปรับรูปแบบการทำงานของเจ้าหน้าที่รับเป็นรุก จากเดิมที่ต้องรอให้เกิดไฟก่อนแล้วค่อยเข้าไปดับ เปลี่ยนเป็นการทราบพิกัดล่วงหน้า ทำให้สามารถวางแผนจัดกำลังเฝ้าระวัง สกัดกั้น และลดความสูญเสียได้ตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุจริง
.
นอกจากนี้ GISTDA ยังทำงานอย่างใกล้ชิดกับหน่วยงานรับผิดชอบ ไม่ว่าจะเป็น กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมป่าไม้ กรมอุทยานฯ และกรมควบคุมมลพิษ เพื่อนำ "ข้อมูลจากอวกาศ"  ไปบริหารจัดการแบบบูรณาการในมิติต่างๆ อาทิ 1) การระงับเหตุแบบชี้เป้า โดยใช้ข้อมูลจุดความร้อน รายงานตำแหน่งการเผาไหม้แบบรายวัน เพื่อชี้เป้าหมายและส่งพิกัดให้ชุดปฏิบัติการภาคพื้นดินบุกเข้าระงับเหตุได้ทันทีและตรงจุด 2)การประเมินและฟื้นฟู โดยใช้ข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ เพื่อวิเคราะห์ความเสียหาย ประเมินพฤติกรรมของไฟป่าสำหรับวางแผนฟื้นฟู และสร้างแนวป้องกันในพื้นที่ที่ยังไม่เกิดการเผาไหม้ และ 3) การรับมือในชีวิตประจำวันสำหรับประชาชน โดยยกระดับการเข้าถึงข้อมูลผ่านแอปพลิเคชัน “เช็คฝุ่น” ที่ผสานข้อมูลจากดาวเทียม AI เข้ากับสถานีตรวจวัดภาคพื้นดิน รายงานค่า PM2.5 แบบเรียลไทม์รายชั่วโมง ช่วยให้ประชาชนและผู้บริหารท้องถิ่นรู้ค่าฝุ่น ณ พิกัดที่ตนเองยืนอยู่ และสามารถตัดสินใจวางแผนการใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัย 
..
 การนำเสนอข้อมูลในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า เทคโนโลยีขั้นสูงจากอวกาศสามารถนำมาแปลงเป็น "เครื่องมือที่จับต้องได้" ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้ภาครัฐในการบริหารจัดการวิกฤต และเป็นเกราะป้องกันสุขภาพให้กับประชาชนในพื้นที่ได้