การสร้างคุณค่าให้กับข้าวหอมมะลิ และผลิตภัณฑ์เพิ่มค่า ด้วยนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ เพื่อการจัดการข้าวโดยชุมชน

   วันศุกร์ ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2562 GISTDA จัดประชุมสัมมนา “การสร้างคุณค่าให้กับข้าวหอมมะลิ และผลิตภัณฑ์เพิ่มค่า ด้วยนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ เพื่อการจัดการข้าวโดยชุมชน (พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ 5 จังหวัด ประกอบด้วย จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดยโสธร)” ณ ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมซึ่งเป็นกิจกรรมส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือในการพัฒนา ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาด้วย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) และ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดย GISTDA โดยได้รับความร่วมมือจากกระทรวงมหาดไทย และ 5 จังหวัดที่อยู่ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ ประกอบด้วย มหาสารคาม ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีสะเกษ และยโสธร จัดขึ้น เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาตลอดห่วงโซ่คุณค่าให้เกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมและสัมฤทธิ์ผลตามวัตถุประสงค์ รวมทั้งส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ เพื่อการบริหารจัดการข้าวโดยชุมชน ตลอดจนถ่ายองค์องค์ความรู้ในการจัดการข้าวด้วยนวัตกรรม ให้กับเกษตรกร ชุมชน วิสาหกิจชุมชน เครือข่ายเกษตรกร ศูนย์เเรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) หน่วยงานเกษตร อุตสาหกรรม พาณิชย์ ภาคเอกชน ธกส. และหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ทุ่งกุลา ทั้ง 5 จังหวัด ได้นำไปใช้ประโยชน์ในการเพิ่มศักยภาพการผลิต การบริการจัดการเชิงพื้นที่ และการสร้างมูลค่า (Values) ให้กับผลผลิตและผลิตภัณฑ์เพิ่มค่า จากข้าวหอมมะลิในพื้นที่ทุ่งกุลาทั้ง 5 จังหวัด ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความยั่งยืน

          การประชุมสัมมนา ได้รับเกียรติจาก นายปฐม สวรรค์ปัญญาเลิศ รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และนายบุญธรรม เลิศสุขีเกษม รองปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานเปิดการประชุมสัมมนา โดยมีนายนิกร สุกใส ผู้ว่าราชการจังหวัดยโสธร กล่าวต้อนรับและรายงานการพัฒนาจังหวัดและข้าวหอมมะลิ  ด้วย วทน. ในพื้นที่จังหวัดยโสธร โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัด (วิทยาศาสตร์)/ผู้แทน จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดยโสธร ร่วมเป็นเกียรติในพิธี และ ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ กล่าวรายงานความเป็นมา การนำ วทน. มายกระดับชีวิตความเป็นอยู่ให้กับประชาชนในทุกพื้นที่ของประเทศ ภายใต้ความร่วมมือการพัฒนาจังหวัดด้วย วทน. ระหว่าง วท. และ มท รวมทั้งสรุปผลการดำเนินงานและผลสำเร็จของการพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลา ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) ตั้งแต่ปี 2560-ปัจจุบัน นอกจากนี้ ยังได้รับเกียรติจาก วิทยากรจากภาครัฐและเอกชนมาถ่ายทอดองค์ความรู้ เช่น กรมทรัพย์สินทางปัญญาและกรมการข้าว ถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องข้าว GI สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ และ ความรู้เรื่องข้าว GI สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ โอกาสสดใสของเกษตรกร/ผู้ประกอบการ ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ โดยนายกสมาคมการค้าข้าวหอมมะลิไทย (สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทุ่งกุลาร้องไห้) รวมทั้งการเสวนา “ประสบการณ์และความสำเร็จ ในการผลิตข้าวหอมมะลิ GI ของกลุ่ม/วิสาหกิจชุมชน/เครือข่ายวิสาหกิจ/สหกรณ์การเกษตร ที่ประสบผลสำเร็จ ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้” และ เกษตรกร/วิสาหกิจชุมชน หน่วยงาน จะได้ประโยชน์อย่างไร จากการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาใช้ในการพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลา ตลอดจนองค์ความรู้ “จัดการข้าวหอมมะลิตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำด้วย   G-Rice Thungkula นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อการจัดการข้าวโดยชุมชน พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ 5 จังหวัด (ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีสะเกษ ยโสธร และมหาสารคาม)” โดย นายธนากร สงวนตระกูล นักภูมิสารสนเทศชำนาญการพิเศษ GISTDA โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมสัมมนาจำนวน 400 คน

          การประชุมสัมมนาในครั้งนี้ รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รองปลัดกระทรวงมหาดไทย ผู้ว่าราชการจังหวัดยโสธร รองผู้ว่าราชการจังหวัด (วิทยาศาสตร์) จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดยโสธร GISTDA และผู้แทนจากหอการค้าแห่งประเทศไทย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ร่วมประชุมเพื่อวางแผนการการขับเคลื่อนข้าวหอมมะลิทุ่งกุลา ให้เป็นเกิดประโยชน์ตลอดห่วงโซ่คุณค่าอย่างเป็นรูปธรรมจากทุกภาคส่วนโดยใช้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือในการพัฒนาจังหวัดและการพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลา ด้วย วทน. ของทั้ง 2 กระทรวง เพื่อให้เกิดการบูรณาการทั้งภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ทั้ง 5 จังหวัดมียุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด ที่มีความต้องการพัฒนาข้าวหอมมะลิและเกษตรอินทรีย์ร่วมกัน โดยการจัดตั้งคณะทำงานขึ้นมาขับเคลื่อนโดย ที่ประชุมมอบหมายให้ GISTDA ดำเนินการ นอกจากนี้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชน ในพื้นที่ทุ่งกุลาและพื้นที่ขยายผล ได้นำผลิตภัณฑ์และผลิตภัณฑ์เพิ่มค่าจากข้าวหอมมะลิ ที่มีการจัดการด้วยนวัตกรรมภูมิสารสนเทศ เพื่อการจัดการข้าวโดยชุมชน G-RICE Thungkula มาจัดแสดง โดยผลิตภัณฑ์ทั้งหมดสามารถทวนสอบย้อนกลับด้วย QR Code ที่นำมาติดไว้บนผลิตภัณฑ์ข้าว เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถใช้นวัตกรรมนี้ ตรวจสอบย้อนกลับไปยังแปลงเพาะปลูกและแหล่งผลิต ทำให้ทราบ ขั้นตอนและกิจกรรมที่เกิดขึ้นในแปลงเพาะปลูก และมาตรฐานการเพาะปลูก และการผลิตที่ได้รับ จาก QR Code ที่ติดอยู่บนผลิตภัณฑ์ เป็นการสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค ที่จะได้บริโภคข้าวที่มีคุณภาพและช่วยเพิ่มมูลค่าของข้าวหอมมะลิให้มีราคาสูงขึ้น สร้างรายได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม ให้กับเกษตรกร ชุมชน และท้องถิ่น จากการนำนวัตกรรมมาใช้ในการจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          ประโยชน์ที่ได้จากประชุมสัมมนาในครั้งนี้ นอกจากองค์ความรู้ในการเพิ่มศักยภาพการผลิต การบริการจัดการเชิงพื้นที่ และการสร้างมูลค่า (Values) ให้กับผลผลิตและผลิตภัณฑ์เพิ่มค่า จากข้าวหอมมะลิในพื้นที่ทุ่งกุลาทั้ง 5 จังหวัด ของเกษตรกร ชุมชน วิสาหกิจชุมชน และหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมนโนบายของรัฐบาลทั้ง ไทยแลนด์ 4.0 และยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ซึ่งเป็นวิสัยทัศน์เชิงนโยบาย ที่ต้องการเปลี่ยนการทำเกษตรแบบดั่งเดิม เป็นเกษตรแบบสมัยใหม่ ที่ใช้นวัตกรรมในการขับเคลื่อน เปลี่ยนเกษตรกรให้เป็น Smart Farmer เป็นผู้ประกอบการทางการเกษตร และเปลี่ยนเศรษฐกิจแบบเดิม ไปสู่เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม เพื่อสร้างเศรษฐกิจไทย ให้เติบโตอย่างมั่นคง ประชาชน เกษตรกรมีรายได้ที่มั่งคั่ง และอยู่ดี กินดี มีสุขอย่างยั่งยืน