บทบาทครั้งสำคัญของไทยในเวทีอวกาศโลก กับการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธาน STSC ของสหประชาชาติ

บทบาทครั้งสำคัญของไทยในเวทีอวกาศโลก กับการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธาน STSC ของสหประชาชาติ

ในเดือนกุมภาพันธ์ที่จะถึงนี้ ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย จะเกิดเหตุการณ์สำคัญของวงการอวกาศไทย เมื่อประเทศไทยจะก้าวขึ้นดำรงตำแหน่ง“ประธานคณะอนุกรรมการด้านวิทยาศาสตร์และเทคนิค (Scientific and Technical Subcommittee, STSC) ภายใต้คณะกรรมการว่าด้วยการใช้อวกาศส่วนนอกในทางสันติแห่งสหประชาชาติ (UN COPUOS)” โดยมี ดร.ปกรณ์ อาภาพันธุ์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ หรือ GISTDA เป็นผู้ทำหน้าที่ ความสำคัญของหน้าที่ดังกล่าวคือการทำให้คณะอนุกรรมการสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ของการประชุมท่ามกลางความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่กำลังสูงขึ้น
.
STSC คืออะไร? และทำไมเก้าอี้นี้ถึงทรงพลัง?: COPUOS หรือชื่อเต็มคือ Committee on Peaceful Uses of Outer Space คือเวทีสูงสุดของ UN ในการกำกับดูแลกิจการอวกาศ ประกอบด้วย 2 อนุกรรมการหลักคือ ด้านกฎหมาย (Legal Subcommittee, LSC) และด้านวิทยาศาสตร์และเทคนิค (STSC) โดย STSC นั้นเปรียบเสมือน "มันสมองด้านเทคนิค" ที่คอยกลั่นกรองประเด็นทางเทคนิคที่หยิบยกมาหารือเพื่อให้เกิดการดำเนินการที่จะเป็นประโยชน์ในวงกว้าง เช่น ขยะอวกาศ (Space Debris), สภาพอวกาศ (Space Weather), ความยั่งยืนในระยะยาว (Long-term Sustainability), และการจัดการจราจรอวกาศ (Space Traffic Management) รวมถึงการที่จะส่งต่อเป็นกฎหมายหรือข้อปฏิบัติสากล และแน่นอนว่าเมื่อเป็นที่รวมของประเทศที่มีความแตกต่างกันทั้งด้านองค์ความรู้ ทรัพยากร ศักยภาพ ความพร้อม การที่จะทำให้ทุกประเทศเห็นพ้องต้องกันนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย และการสร้างความเห็นพ้องต้องกันเพื่อให้สามารถเดินหน้าทำงานต่อไปได้จึงเป็นภารกิจของประธาน ดังนั้นคนที่ทำหน้าที่ประธานจึงต้องมีบารมี มีความสามารถในการเจรจา ชักจูง ประนีประนอม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปีนี้ซึ่งประเด็นด้านภูมิรัฐศาสตร์กำลังทวีความเข้มข้นในหลายๆ กรอบความร่วมมือพหุภาคี
.
ประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับ: การแสดงถึงความเชื่อมั่นที่บรรดาประเทศต่างๆ มีต่อประเทศไทย จากจำนวนประเทศสมาชิก COPUOS จำนวน 110 ประเทศ มีเพียง 14 ประเทศเท่านั้นที่เคยดำรงตำแหน่งประธาน STSC และประเทศไทยคือประเทศที่ 15 ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นถึงความไว้วางใจและความเชื่อมั่นที่บรรดาสมาชิกมีต่อประเทศไทย การสร้างความรับรู้ในความก้าวหน้าทางอวกาศของประเทศไทย ประเทศต่างๆ ที่อาจยังไม่รู้จักเกี่ยวกับกิจกรรมอวกาศของประเทศไทยจะให้ความสนใจมากขึ้น นำไปสู่การเชื่อมโยงหรือสร้างความร่วมมือเพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจอวกาศของประเทศไทยต่อไป นอกจากนี้ การที่ผู้แทนจากประเทศไทย ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งที่สำคัญเช่นนี้ในเวทีระดับนานาชาติ ยังเป็นการขยายบทบาท/สถานะ ไม่เพียงแต่เฉพาะของไทยเอง แต่ยังรวมถึงการเป็นแบบอย่างที่ดีและเปิดโอกาสให้ประเทศอื่นๆ โดยเฉพาะประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แสดงบทบาท/สถานะ เพิ่มมากขึ้นในเวทีโลกอีกด้วย

ด้านแรงบันดาลใจและการศึกษา: เยาวชนไทยจะได้เห็นบทบาทของคนไทยในเวทีระดับโลก กระตุ้นความสนใจในสาขา STEM และวิทยาศาสตร์อวกาศ สิ่งนี้ไม่เพียงสร้างความภาคภูมิใจ แต่ยังเป็นการปูทางสร้างบุคลากรคุณภาพรุ่นใหม่ที่จะนำพาประเทศไทยก้าวไปข้างหน้าด้วยนวัตกรรม และย้ำเตือนว่าเด็กไทยทุกคนมีศักยภาพเพียงพอที่จะทำงานในเวทีระดับโลกได้
ไทยต้องเตรียมตัวอย่างไร? ความท้าทายที่รออยู่

การเป็นประธานไม่ใช่เรื่องง่าย ทีม GISTDA และคณะผู้แทนถาวรไทยประจำกรุงเวียนนา กระทรวงการต่างประเทศ ต้องเตรียมความพร้อมอย่างหนัก ทีมงานไทยต้องหารือกับประเทศต่างๆ ที่อาจมีประเด็นที่จะทำให้การประชุมสะดุดเพื่อหาทางลงที่ทุกฝ่ายรับได้ ต้องเป็นกลางทางการทูต (Diplomatic Neutrality) ท่ามกลางความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) ซึ่งทั้งทีมต้องทำหน้าที่เป็น "สะพานเชื่อม" (Bridge Builder) ที่อดกลั้นและชาญฉลาด

#GISTDA #อว #COPUOS #ประเทศไทย #อวกาศ #STSC