กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ สทอภ. แถลงข่าวการดำเนินงานโครงการ THEOS-2

  27 กรกฎาคม 2561 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ สทอภ.จัดแถลงข่าวการดำเนินงานโครงการพัฒนาระบบดาวเทียมสำรวจเพื่อการพัฒนา หรือ THEOS-2 ณ ห้องประชุม 1 ชั้น 7 สทอภ. อาคารรัฐประศาสนภักดี ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ โดยมี รศ.นพ.สรนิต ศิลธรรม ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา  ผู้อำนวยการ สทอภ. เป็นผู้แถลงต่อสื่อมวลชน ซึ่งมีสาระสำคัญประกอบด้วย

1. THEOS-2 เป็นระบบดาวเทียมของประเทศเป็นประโยชน์ของทุกกระทรวงที่จะได้รับประโยชน์ทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และความมั่นคงซึ่งจะทำให้ทุกหน่วยงานสามารถปฏิบัติภารกิจหน้าที่ต่างๆ ได้ง่ายขึ้น
2. จุดเริ่มต้นของการดำเนินโครงการTHEOS-2 เริ่มมาตั้งแต่ปี 2554 จนถึงปัจจุบัน และให้ความสำคัญกับหลักสุจริตและความโปร่งใสมาโดยตลอดตั้งแต่เริ่มโครงการ
3. ความแตกต่างของรูปแบบและกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างระหว่าง THEOS-1 และ THEOS-2
4. การออกแบบ TOR (ITB) ที่มุ่งประโยชน์โดยรวมของประเทศ โดยเฉพาะการบริหารจัดการและการแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่แบบครบวงจร
5. ประเทศไทยจะได้ระบบดาวเทียมที่มีคุณภาพ ประกอบด้วย ดาวเทียม 2 ดวงที่ทันสมัย (ดาวเทียมดวงใหญ่ที่มีรายละเอียดสูง 50 ซม. และดาวเทียมดวงเล็ก), ระบบ software intelligent, ระบบ training เป็นต้นในราคาที่เหมาะสมและมีคุณภาพจากบริษัทชั้นนำของโลก
6. สทอภ. เข้าร่วมโครงการจัดทำข้อตกลงคุณธรรมของกรมบัญชี เมื่อปี 2560 โดยที่ผ่านมา สทอภ. มิได้เพิกเฉยต่อข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้สังเกตการณ์ และให้ความร่วมมือในการให้ข้อมูลมาโดยตลอด ซึ่งนอกจากภายใต้ข้อตกลงคุณธรรมแล้ว มีหน่วยงานของรัฐอีกหลายแห่งได้สอบถามและขอข้อมูลเกี่ยวกับโครงการ THEOS-2 ซึ่ง สทอภ. ก็ได้ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างทำนองเดียวกันกับที่ให้คณะผู้สังเกตการณ์ ซึ่งไม่ปรากฏว่ามีการทักท้วงเพิ่มเติมหรือเสนอแนะให้ยุติการดำเนินโครงการแต่อย่างใด
7. การลงนามในสัญญาระหว่าง สทอภ. กับ Airbus Defence& Space SAS เกิดขึ้นที่ประเทศไทยเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2561 ณ ประเทศไทย ซึ่งต่อมาได้มีพิธีแลกเปลี่ยนความตกลงสัญญาฯ ณ สาธารณรัฐฝรั่งเศส โดยมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และนายเอมานูว์แอล มาครง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เป็นสักขีพยาน
8. ทุกกระบวนการมีความโปร่งใส เป็น International open bidding และบริษัท Airbus ได้คะแนนสูงทุกขั้นตอน รวมทั้งเป็นไปตามข้อตกลงคุณธรรม

   โครงการ THEOS-2  เป็นโครงการที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2554 เพื่อการจัดหาดาวเทียมถ่ายภาพเพื่อทดแทนดาวเทียมไทยโชตในปัจจุบันที่ครบอายุการใช้งานและระบบภูมิสารสนเทศเพื่อการประยุกต์ใช้งานที่ทันสมัยสามารถตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นโครงการที่รัฐบาลทุกชุดให้ความสำคัญ และสนับสนุนการดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง

   สทอภ. ขอชี้แจงว่า กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างของโครงการระบบดาวเทียมสำรวจเพื่อการพัฒนา หรือ THEOS-2 ซึ่งได้เริ่มตั้งแต่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหาร สทอภ. เมื่อวันที่ 10 มกราคม 2560 เป็นโครงการที่จะนำพาประเทศไปสู่การพัฒนาทางด้านสังคมเศรษฐกิจสิ่งแวดล้อมและความมั่นคงในระยะยาว โดยการจัดหาดาวเทียมและนวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อการตัดสินใจหรือ Actionable Intelligence Policy หรือ AIP เพื่อการจัดทำและขับเคลื่อนนโยบายเพื่อการบริหารจัดการพื้นที่และสนับสนุนให้หน่วยงานต่างๆ ได้นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาประเทศ ซึ่ง AIP เป็นระบบที่ยังไม่เคยมีการใช้งานมาก่อนในประเทศไทย รวมถึงในยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีก็มีระบุถึงการใช้AIP เป็นเครื่องมือเพื่อการวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์และบริหารจัดการพื้นที่แบบครบวงจร

   สำหรับการดำเนินงานโครงการ THEOS-2 สทอภ. ได้ให้ความสำคัญกับหลักสุจริตและความโปร่งใสในกระบวนการจัดหาตามหลักปฏิบัติสากลมาโดยตลอด ทั้งนี้ โครงการ THEOS-2 มีกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่แตกต่างไปจากโครงการ THEOS-1 ที่ลงนามในสัญญาเมื่อปี 2547 ซึ่งเป็นการจัดซื้อโดยวิธีพิเศษ ที่ซื้อตรงจากบริษัท EADS Astrium แต่โครงการ THEOS 2 เป็นการจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีประกวดราคาแบบนานาชาติ (International Competitive Bidding) หรือ ICB นอกจากนี้ ยังเป็นโครงการพัฒนาที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในหลายด้าน และไม่ได้มีเป็นแบบสำเร็จรูปในท้องตลาด แต่ต้องพัฒนาและบูรณาการเพื่อตอบโจทย์ที่มีความเฉพาะสำหรับประเทศไทย สทอภ. จึงได้ใช้แนวทางการจัดหาแบบ ICB ซึ่งเปิดโอกาสให้หน่วยงานทั้งของรัฐและเอกชนจากทุกประเทศที่มีศักยภาพสามารถเข้าแข่งขันได้อย่างเท่าเทียมโดยเงื่อนไขการประกวดราคา (Instructions To Bidders: ITB) ที่ สทอภ. ยกร่างขึ้นนั้นตอบทั้งความต้องการของประเทศ ตามที่ สทอภ. ได้เคยรวบรวมจากหน่วยงานต่างๆ ในช่วงการพัฒนาโครงการฯ ตั้งแต่ปี 2554 และเป็นไปตามมาตรฐานสากลที่ให้สิทธิ สทอภ. ในฐานะเจ้าของโครงการฯ ในการใช้วิจารณญาณเลือก Successful Bidders ที่ให้ประโยชน์สูงสุดในองค์รวม

   หลังจากคณะกรรมการบริหาร สทอภ. ได้อนุมัติโครงการ THEOS-2 เมื่อเดือนมกราคม 2560 สทอภ. ได้เลือกสมัครเข้าโครงการจัดทำข้อตกลงคุณธรรมของกรมบัญชีกลาง ซึ่งเป็นนโยบายของรัฐบาล และคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เพื่อความโปร่งใสในการดำเนินการซึ่งคณะผู้สังเกตการณ์ภายใต้ข้อตกลงคุณธรรมได้สอบถามและขอข้อมูลของโครงการฯ ในแง่มุมต่างๆ อย่างต่อเนื่องซึ่งสทอภ.ไม่เคยเพิกเฉย และได้ทำการชี้แจงข้อเท็จจริงในทุกประเด็น รวมทั้งให้ความร่วมมือทุกครั้งในการให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง รวมถึงข้อมูลที่ห้ามเปิดเผยต่อบุคคลภายนอก เนื่องจากอาจจะส่งผลให้เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม

   นอกเหนือจากการดำเนินงานภายใต้ข้อตกลงคุณธรรมแล้ว ก็มีหน่วยงานของรัฐอีกหลายแห่งได้สอบถามและขอข้อมูลเกี่ยวกับโครงการ THEOS-2ซึ่ง สทอภ. ก็ได้ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างทำนองเดียวกันกับที่ให้คณะผู้สังเกตการณ์ ซึ่งไม่ปรากฏว่ามีการทักท้วงเพิ่มเติมหรือเสนอแนะให้ยุติการดำเนินโครงการแต่อย่างใด
ในการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้าง สทอภ. ได้ขอคำแนะนำและรับฟังความคิดเห็นจากสำนักงานอัยการสูงสุด ทีมที่ปรึกษาด้านกฎหมาย ผู้ทรงคุณวุฒิ ตลอดจนผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานภาครัฐมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้กระบวนการและเงื่อนไขต่างๆ ของการประกวดราคามีความเป็นธรรม โปร่งใส และถูกต้องทั้งทางด้านเทคนิค ด้านราคา และการถ่ายทอดเทคโนโลยี

   ทั้งนี้ การลงนามในสัญญาระหว่าง สทอภ. กับ Airbus Defence& Space SASและการแลกเปลี่ยนความตกลงสัญญาฯ ซึ่งมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และนายเอมานูว์แอล มาครง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เป็นสักขีพยานร่วมกันนั้น เป็นจุดเริ่มต้นและยืนยันความพร้อมที่จะเดินหน้าในโครงการระบบดาวเทียมสำรวจเพื่อการพัฒนา หรือ THEOS-2 อย่างเป็นทางการ อีกทั้ง สทอภ. ยังคงยืนยันที่จะดำเนินการตามข้อตกลงคุณธรรมของกรมบัญชีกลางและให้ความร่วมมือในการตรวจสอบโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อความโปร่งใสและเป็นธรรมในทุกมิติ