• ภาษาไทย
  • English

“น้ำท่วมซ้ำซาก” ความชอกช้ำที่ต้องได้รับการแก้ไขเร่งด่วน..!!

“น้ำท่วมซ้ำซาก” ความชอกช้ำที่ต้องได้รับการแก้ไขเร่งด่วน..!!

banner_flood-01.jpg
.
บ้านเรา.. มีเหตุการณ์ภัยภิบัติและภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี 1 ในนั้นหนีไม่พ้นในเรื่องของเหตุการณ์น้ำท่วม น้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลากหรือแม้กระทั่งดินโคลนถล่ม เหตุการณ์เหล่านี้ทำให้มีผู้ได้รับผลกระทบและได้รับความเดือดร้อนทั้งด้านชีวิตและทรัพย์สินในแต่ละปีค่อนข้างมาก หากเรามองย้อนไปในอดีตจะเห็นได้ว่ามีพื้นที่หลายพื้นที่ที่เกิดเหตุการณ์ประเภทนี้ซ้ำๆกันไปทุกปี ในรูปแบบเดิมๆหรือพื้นที่เดิมๆทุกๆปี เราจึงเรียกพื้นที่นี้ว่า “พื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก”
.
วันนี้แอดมิน...จะพาทุกคนไปรู้จักกับอีกบทบาทหนึ่งของจิสด้าในภารกิจเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์ภัยพิบัติที่เกิดขึ้น โดยจะดำเนินการวางแผนถ่ายภาพเพื่อติดตาม วิเคราะห์ และประเมินพื้นที่น้ำท่วมขัง ให้สอดคล้องกับปฏิทินฤดูกาลของประเทศไทย ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ช่วง ช่วงแรกจะอยู่ในช่วงระหว่างเดือนมิถุนายนถึงกันยายนในพื้นที่เกือบทุกภาคของประเทศ และช่วงที่สองระหว่างเดือนตุลาคมและพฤศจิกายนในพื้นที่ทางภาคใต้ โดยข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียมที่นำมาใช้ในการวิเคราะห์และประเมินน้ำท่วมขังจะได้มาจากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมที่บันทึกภาพทั้งเชิงแสง (optical data) และเรดาร์ (radar data) อาทิเช่น Thaichote, Landsat, Radarsat, COSMO-SkyMed, Sentinel-1,2, และ TerraSAR-X หลายช่วงเวลาด้วยกัน (multi-date images) นอกจากนี้ หลังจากผ่านกระบวนการวิเคราะห์และแปลตีความแล้ว ข้อมูลจะเผยแพร่ผ่านเว็บไซด์ในรูปแบบของข้อมูล GIS เป็นรายครั้งที่มีการบันทึกภาพ และในแต่ละปีจิสด้าจะจัดทำข้อมูลพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากรายปี เพื่อใช้ในการเฝ้าระวัง ติดตาม และเตรียมพร้อมรับสถานการณ์ในปีถัดไปครับ
.
แล้วข้อมูลมีย้อนหลังกี่ปี? 
.
ปัจจุบัน จิสด้ามีฐานข้อมูลพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก 15 ปี (ตั้งแต่ปี 2548-2562) โดยพบว่าพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากมักจะเป็นพื้นที่ราบลุ่มในลุ่มน้ำหลักของแต่ละภาค ได้แก่ ลุ่มน้ำปิง วัง ยม ในภาคเหนือ (4 ล้านไร่) ลุ่มน้ำเจ้าพระยาและป่าสัก ในภาคกลาง (20 ล้านไร่) ลุ่มน้ำแม่กลอง ลุ่มน้ำเพชรบุรี ในภาคตะวันตก (8 แสนไร่) ลุ่มน้ำโขง ชี และมูล ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (16 ล้านไร่) ลุ่มน้ำบางปะกง ลุ่มน้ำปราจีน ลุ่มน้ำโตนเลสาบ และลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลตะวันออก ในภาคตะวันออก (4 ล้านไร่) และลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบนและตอนล่าง และทะเลสาบสงขลา ในพื้นที่ภาคใต้ (5 ล้านไร่) คิดเป็นพื้นที่รวมทั้งสิ้น 49 ล้านไร่ โดยประมาณ หรือร้อยละ 15 ของพื้นที่ทั้งประเทศ
.
สถิติข้อมูลรายงานน้ำท่วมสรุปสถานการณ์อุทกภัยของประเทศไทย พ.ศ. 2552-2561 ประเทศไทยประสบภัยน้ำท่วมเฉลี่ย 8 ครั้งต่อปี ในพื้นที่ 65 จังหวัด พบประชาชนได้รับผลกระทบมากกว่า 5.54 ล้านคน นับเป็นมูลค่าความสูญเสียมากกว่า 5.03 พันล้านบาท การวิเคราะห์และติดตามพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วมซ้ำซาก จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยให้ลดความเสี่ยงภัยอันจะเกิดขึ้นกับประชาชน อาคาร บ้านเรือน และสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ซึ่งพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก จะเป็นพื้นที่ที่มีการท่วมของน้ำบนพื้นผิวดินซ้ำๆ โดยไม่มีการระบุเวลาที่แน่นอน น้ำท่วมซ้ำซากไม่เพียงแต่สร้างความเสียหายเชิงกายภาพ ยังส่งผลกระทบต่อสภาพทางสังคมและเศรษฐกิจอีกด้วย อาทิ ภาวะการเจ็บป่วยด้วยโรคที่มากับน้ำท่วม (โรคน้ำกัดเท้า ไข้หวัด ตาแดง ท้องร่วง อาหารเป็นพิษ และโรคติดเชื้อทางระบบผิวหนัง) การหยุดหรือลดการจ้างงาน และการลงทุนหยุดชะงัก เป็นต้น
.
ข้อมูลดังกล่าวจะสามารถทราบได้ในระดับชุมชนและหมู่บ้านว่าพื้นที่ใดเป็นพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากบ้าง ข้อมูลเหล่านี้ภาครัฐจะนำไปใช้ในการวางแผนพัฒนาพื้นที่ในระดับผังประเทศ ผังภาค ผังอนุภาค ผังจังหวัด ผังเมืองรวม และผังเมืองเฉพาะ เพื่อบริหารจัดการเชิงพื้นที่ก่อนและหลังเกิดภัยน้ำท่วม ยกตัวอย่างเช่น การวิเคราะห์และลดความเสี่ยงของกลุ่มเปราะบาง (เด็ก สตรีมีครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้พิการ) การบ่งชี้สิ่งที่มีความล่อแหลมในพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก (สถานพยาบาล สถานศึกษา สถานที่ราชการ) การวางแผนบริหารจัดการใช้ที่ดิน (การกำหนดพื้นที่รับน้ำ การจัดการผังเมืองและสิ่งแวดล้อม) รวมถึงการกำหนดพื้นที่จุดอพยพและให้ความช่วยเหลือในสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการเพื่อลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ (Disaster Risk Reduction: DRR)  ของประเทศไทย และมุ่งสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ภายใต้ยุทธศาสตร์การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12
.
เห็นมั้ยครับว่า..!! ประโยชน์ที่ได้รับจากการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก จะทำให้เราสามารถนำมาใช้บริหารจัดการเชิงพื้นที่ได้ การวางแผน การเตรียมความพร้อม การเตรียมรับมือกับเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น จะไม่สมบูรณ์ 100 % หากขาดข้อมูลเหล่านี้ ขอบคุณที่ติดตามกันมาตลอดนะครับ
.
ขอบคุณข้อมูลจาก
กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. สรุปสถานการณ์อุทกภัยของประเทศไทย พ.ศ. 2552–2561. แหล่งที่มา: http://statbbi.nso.go.th
กรมอุตุนิยมวิทยา. ภัยธรรมชาติในประเทศไทย. แหล่งที่มา: https://www.tmd.go.th/
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). แหล่งที่มา: https://www.nesdc.go.th/
ดร.สุรัสวดี ภูมิพานิช นักภูมิสารสนเทศ จากจิสด้า
#Spacetechnology #จิสด้า #gistda #จิสด้าก้าวสู่ปีที่20 #น้ำท่วม