ดวงอาทิตย์ปล่อยเปลวสุริยะระดับ X8.1

ช่วงเช้าของวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 06:44 น. ตามเวลาประเทศไทย (1 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 23:44 UTC) GISTDA ตรวจพบ ดวงอาทิตย์ปล่อยเปลวสุริยะระดับค่อนข้างแรง (R3 - Strong Solar flare) ต่อเนื่องและเพิ่มขึ้นระดับสูงสุดที่ระดับ X8.1 โดยสูงสุดเป็นอันดับ 3 ของรอบสุริยะ 25 นี้

จากการคาดการณ์ด้วยระบบพยากรณ์สภาพอวกาศ (JASPER) พบว่า บริเวณ AR4366 บนดวงอาทิตย์ยังมีกิจกรรมในระดับสูงประกอบการประเทศไทยหันเข้าหาดวงอาทิตย์ จึงจำเป็นต้องเฝ้าระวังต่อเนื่องในวันนี้

ผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น

การสื่อสารวิทยุย่านความถี่สูง (HF) (3-30 MHz) อาจขัดข้องชั่วขณะ (Radio blackouts) เนื่องจากดวงอาทิตย์ปล่อยรังสีเอกซ์ (X-ray) และรังสียูวีย่านพลังงานสูง (EUV) ทำให้เกิดการแตกตัวของไอออนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในชั้นบรรยากาศไอโอโนสเฟียร์ระดับล่าง ส่งผลให้คลื่นวิทยุโดนลดทอนสัญญาณในชั้นดังกล่าว สัญญาณไม่สามารถผ่านไปยังตำแหน่งการหักเหในชั้นบรรยากาศไอโอโนสเฟียร์ที่สูงขึ้น (Dellinger effect) และผลกระทบดังกล่าวเกิดขึ้นในบริเวณของโลกที่หันเข้าหาดวงอาทิตย์

คำถามสำคัญคือ "R3 คืออะไร?" และ "ทำไมเราต้องใส่ใจ?"

เจาะลึกรหัส "R3" มาตรวัดผลกระทบที่มองไม่เห็น ซึ่งในการพยากรณ์สภาพอวกาศ (Space Weather Forecast) องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA) ได้กำหนดมาตรวัดสัญญาณวิทยุขัดข้อง (Radio Blackouts Scale) หรือ R-Scale ไว้ 5 ระดับ (ตั้งแต่ R1 ถึง R5) เพื่อบ่งบอกความรุนแรงของรังสีจากดวงอาทิตย์ที่กระทบต่อโลก

 R1 (Minor - เล็กน้อย) เกิดขึ้นได้บ่อย สัญญาณสื่อสารวิทยุอาจอ่อนลงเล็กน้อย

 R2 (Moderate - ปานกลาง) สัญญาณสื่อสารวิทยุอาจจางหายไปในบางพื้นที่

 R3 (Strong - รุนแรง) สัญญาณสื่อสารวิทยุอาจขาดหายเป็นช่วงๆ เป็นวงกว้าง

 R4 (Severe - รุนแรงมาก) สัญญาณวิทยุโดนรบกวนอย่างหนัก ไม่สามารถติดต่อสื่อสารด้วยวิทยุ HF สัญญาณนำทางความถี่ต่ำขัดข้อง และอาจเกิดการรบกวนเล็กน้อยต่อระบบนำทางด้วยดาวเทียม

 R5 (Extreme - ขั้นสุด) การสื่อสารวิทยุ อาจดับสนิทบริเวณด้านกลางวันของโลก เป็นเวลาหลายชั่วโมง ส่งผลให้ไม่สามารถติดต่อทางวิทยุ HF กับเรือเดินทะเลและเครื่องบินที่กำลังบินอยู่ในบริเวณนั้น รวมถึงอาจส่งผลต่อสัญญาณนำทางความถี่ต่ำที่ใช้ในระบบเดินเรือและการบินทั่วไป

อย่างไรก็ตาม ทีม พยากรณ์อวกาศ ของ GISTDA จะติดตามผลกระทบอย่างต่อเนื่องหากมีรายงานความคืบหน้า ต่อไป

#GISTDA #พายุริยะ #ดวงอาทิตย์ # JASPER #พยากรณ์สภาพอวกาศ #space