กลุ่มดาวเทียมสำรวจโลกของ GISTDA: ประโยชน์ที่คนไทยจะได้รับ จากการพัฒนาดาวเทียม 18 ดวง

ต่อยอดจากความสำเร็จในการพัฒนาดาวเทียมของคนไทย GISTDA เตรียมสร้าง “กลุ่มดาวเทียมสำรวจโลก” รวม 18 ดวง เพื่อเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ แก้ไขปัญหา และสร้างโอกาสด้านเศรษฐกิจอวกาศอย่างเต็มรูปแบบ

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีการพึ่งพาข้อมูลจากดาวเทียมอย่างรอบด้าน ทั้งเพื่อการเกษตร การวางแผนรับมือ ป้องกัน บรรเทาภัยพิบัติ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดจนด้านความมั่นคงของประเทศ โดย GISTDA หรือ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ได้มีการส่งต่อข้อมูลให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ประโยชน์มาอย่างต่อเนื่อง

แม้ที่ผ่านมาไทยจะมีดาวเทียมไทยโชต (THEOS-1) และ THEOS-2 ที่คอยให้บริการข้อมูลมานานกว่า 17 ปี แต่ด้วยความต้องการใช้ข้อมูลจากดาวเทียมที่เพิ่มขึ้น และมีวัตถุประสงค์การใช้งานที่หลากหลายกว่าเดิม ทำให้ข้อมูลและจำนวนดาวเทียมของไทยในวงโคจร ณ ปัจจุบัน ยังไม่เพียงพอต่อการแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่บ่อยครั้งก็ต้องแข่งขันกับเวลาที่จำกัดยิ่ง

ดร.พรเทพ นวกิจกนก ผู้อำนวยการศูนย์ผลิตดาวเทียมแห่งชาติ ระบุว่า “ข้อมูลจากดาวเทียมของ GISTDA ในปัจจุบันยังไม่เพียงพอต่อความต้องการ รวมถึงยังมีข้อจำกัดจากการบันทึกภาพถ่ายจากดาวเทียมประเภท Optical (ช่วงคลื่นแสงที่ตามองเห็น) และยังมีการพึ่งพาข้อมูลบางส่วนจากต่างประเทศ ที่มีข้อจำกัดพอสมควร ส่งผลให้ยังขาดข้อมูลเพื่อนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงที”

ด้วยเหตุนี้ GISTDA จึงริเริ่มโครงการ Constellation กลุ่มดาวเทียมสำรวจโลกของไทย ภายในระยะเวลา 6 ปี เพื่อนำข้อมูลจากดาวเทียมมายกระดับคุณภาพชีวิต แก้ปัญหาปากท้องของคนไทย และสร้างอธิปไตยทางข้อมูล พร้อมกับสร้างโอกาสด้านเศรษฐกิจอวกาศภายในประเทศอย่างเต็มรูปแบบ

เริ่มจากดาวเทียม THEOS-3 ที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ด้านการเกษตร ยกระดับข้อมูลจากดาวเทียมรวม 5 ดวง เพื่อลดความเสี่ยง ความไม่แน่นอน และต้นทุนค่าใช้จ่าย พร้อมกับเพิ่มผลผลิตที่ได้จากข้อมูลคุณภาพของดิน และช่วงเวลาที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว

ถัดมา กลุ่มดาวเทียม THEOS-4 และ THEOS-5 ทั้ง 12 ดวง ถูกวางแผนให้ทำงานได้อย่างรอบด้าน ทั้งการติดตามจุดความร้อน และการใช้เทคโนโลยีเรดาร์แบบ SAR หรือ Synthetic Aperture Radar ที่มองเห็นได้ทุกสภาวะอากาศ และได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อสนับสนุนภารกิจด้านความมั่นคง การป้องกันและรับมือกับภัยพิบัติทุกรูปแบบ ด้วยข้อมูลที่เหมาะสมและใกล้เคียงกับเวลาจริงยิ่งขึ้น เพิ่มความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของทุกคน

ดวงถัดไปคือดาวเทียม THEOS-6 จะเป็นดาวเทียมสำรวจโลกความละเอียดสูง สำหรับภารกิจด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้คนไทยมีสภาพแวดล้อมที่ดี ยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน และเป็นการทำงานควบคู่กับดาวเทียม THEOS-2 ที่อยู่ในวงโคจร ณ ปัจจุบัน

การพัฒนาดาวเทียมในกลุ่ม Constellation นี้ ได้มีทั้งการเปิดรับฟังความเห็นและความต้องการจากภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อให้ได้กลุ่มดาวเทียมที่ตอบโจทย์การใช้งานของคนไทยให้ได้มากที่สุด และในขั้นตอนการสร้างดาวเทียมนั้น GISTDA ได้ตั้งเป้าให้มีผู้ประกอบการด้านอวกาศในไทยไม่น้อยกว่า 100 บริษัท ที่มีส่วนในการผลิตหรือพัฒนาระบบย่อยของดาวเทียม อันเป็นการสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนภายในอุตสาหกรรมในประเทศ

นอกจากนี้ การพัฒนากลุ่มดาวเทียมที่มีวัตถุประสงค์ และการใช้งานที่หลากหลาย โครงการ Constellation นี้ ยังมีเป้าหมายในการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ขั้นสูงให้กับบุคลากรในประเทศ ทำให้เกิดแรงงานทักษะสูง ทั้งวิศวกร ช่าง เจ้าหน้าที่ควบคุม และผู้เชี่ยวชาญด้านต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า 3,000 คน ซึ่งเป็นทักษะที่จำเป็นต่ออุตสาหกรรมอวกาศทั้งในไทยและต่างประเทศ

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน คือการสร้างอธิปไตยด้านข้อมูล ที่เราไม่ต้องรอซื้อหรือขอข้อมูลจากหน่วยงานต่างประเทศ ซึ่งมีทั้งค่าใช้จ่ายและข้อจำกัด โดยกลุ่มดาวเทียมสำรวจโลกทั้ง 18 ดวง ทำให้ประเทศไทยสามารถเข้าถึงข้อมูลที่ต้องการ ณ สถานที่ที่ต้องการได้อย่างทันท่วงที เป็นหลักประกันความมั่นคงของประเทศ และเปลี่ยนจากการเป็นแค่ผู้ใช้ข้อมูลเพียงอย่างเดียว มาเป็นผู้สร้างเทคโนโลยีอวกาศ พร้อมรับกับสถานการณ์ของโลกที่เปลี่ยนไป และไม่แน่นอน ให้มีความพร้อมอย่างรอบด้านที่สุด เพื่อประโยชน์ของคนไทยทุกคน

สามารถติดตามความคืบหน้าของโครงการ และการพัฒนาดาวเทียมแต่ละดวง รวมถึงข้อมูลและรายละเอียดที่น่าสนใจของกลุ่มดาวเทียมสำรวจโลก ได้ทางแฟนเพจของ GISTDA