“เช็กด่วน! ซัมเมอร์นี้ พื้นที่ไหนเสี่ยงฮีทสโตรก? ส่อง ‘ดัชนีความร้อน’ รายชั่วโมงผ่านแอป LifeDee”

ประเทศไทยได้เข้าสู่ “ฤดูร้อน 2569” อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ปีนี้อุณหภูมิจะสูงกว่าปีก่อน และอาจแตะ 42–43 องศาเซลเซียส ในพื้นที่เสี่ยง ได้แก่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก

แม้คนไทยจะคุ้นเคยกับอากาศร้อน แต่ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากภาวะโลกร้อน โดยเฉพาะในเขตเมือง ที่มีสิ่งปลูกสร้างหนาแน่น ทำให้ลมถ่ายเทยาก และพื้นผิวต่าง ๆ เช่น อาคาร ถนน และคอนกรีต สะสมและคายความร้อน จนเกิดปรากฏการณ์ “โดมความร้อน (Heat Dome)” เกิดขึ้น ส่งผลให้ ดัชนีความร้อน (Heat Index) หรืออุณหภูมิที่ร่างกายรู้สึกจริง สูงกว่าพื้นที่โดยรอบ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลมร้อน (Heatstroke)

ปัจจุบัน ทีมนักวิชาการจาก GISTDA ได้พัฒนาข้อมูลโดยการรับสัญญาณระบบ MODIS จากดาวเทียมเพื่อรับข้อมูลอุณหภูมิและความชื้นของประเทศไทย มีการนำข้อมูลมาบูรณาการร่วมกับสถานีตรวจวัดอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยา ประมวลผลด้วย AI และ Machine Learning เพื่อปรับแก้ข้อมูลให้มีความแม่นยำในระดับพื้นผิวจริงจากสถานีตรวจวัดอากาศ สามารถแสดงเป็นแผนที่ดัชนีความร้อนของประเทศไทยในแอพลิเคชันที่ชื่อว่า “LifeDee” เพื่อการเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพ หรือโรคที่จะเป็นอันตรายถึงชีวิต ซึ่งพัฒนาร่วมกับกรมอนามัย

แอป LifeDee แสดงดัชนีความร้อนแบบ 4 ระดับ 4 สี เพื่อประเมินความเสี่ยงเมื่ออยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน  ดังนี้

- ระดับที่ 1 สีเขียว 27.0 - 32.9 °C ระดับเฝ้าระวัง อาจมีความเสี่ยงอ่อนเพลีย ปวดศรีษะ ผื่นจากความร้อน บวมจากความร้อน ปวดเมื่อยตามร่างกาย นำไปสู่การเกิดตะคริวจากความร้อนได้

- ระดับที่ 2 สีเหลือง 33.0 - 41.9 °C ระดับเตือนภัย อาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเพลียแดด ตะคริวจากความร้อน และอาจส่งผลให้เกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรก

- ระดับที่ 3 สีส้ม 42.0-51.9 °C ระดับอันตราย อาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดตะคริวจากความร้อน และเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรกหากสัมผัสความร้อนอย่างต่อเนื่อง

- ระดับที่ 4 สีแดง >= 52 °C ระดับอันตรายมาก มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรก

นอกจากการแจ้งเตือนความเสี่ยงจากสภาพอากาศแล้ว แอป LifeDee ยังช่วยให้ผู้ใช้สามารถค้นหา “พื้นที่ปลอดภัยจากความร้อน” ได้ทันที พร้อมรวบรวมข้อมูลสุขภาพและสิ่งแวดล้อมที่สำคัญไว้ในแอปเดียว ได้แก่ ข้อมูลฝุ่นละออง PM2.5 และค่าคุณภาพอากาศ (AQI) ข้อมูลโรคระบบทางเดินหายใจ สภาพอากาศรายชั่วโมง แผนที่สถานพยาบาลใกล้ตัวและบริการสาธารณะสำหรับผู้พิการ รวมถึงฟีเจอร์ ค้นหาสวนสาธารณะใกล้ฉัน เพื่อเลือกพื้นที่พักผ่อน ลดการสะสมความร้อน และหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงฮีทสโตรก ตลอดจนกราฟแสดงดัชนีความร้อนรายชั่วโมงและการพยากรณ์ล่วงหน้า ช่วยให้ผู้ใช้สามารถวางแผนกิจกรรมประจำวันได้อย่างปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อผลกระทบจากอากาศร้อนจัด

สำหรับผู้ที่สนใจทดลองใช้และดูข้อมูล สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน “LifeDee” ได้ที่ App Store และ Play Store

App Store https://apps.apple.com/th/app/lifedee/id6453761183?l=th

Play Store https://play.google.com/store/apps/details?id=th.or.gistda.lifedee