ดูแลรักษาป่าชุมชนด้วย เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ

ทีม GISTDA ลงพื้นที่หารือร่วมกับผู้นำเครือข่ายป่าชุมชน ต.แม่โป่ง อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ และร่วมกับผู้นำชุมชน ลงพื้นที่ตรวจสอบความถูกต้องของการจำแนกชนิดป่าและความหนาแน่นเรือนยอดจากเทคนิควิธีการภูมิสารสนเทศ โดยมุ่งหวังนำเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ เป็นเครื่องมือและกลไกสำคัญสำหรับการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และป่าชุมชน ที่ชุมชน ประชาชน มีส่วนร่วมในการดูแลรักษาและใช้ประโยชน์บนฐานทุนของทรัพยากรในพื้นที่ตนเอง

ป่าชุมชน คืออะไร? ป่าชุมชน (Community Forest) เป็นวิถีปฏิบัติและเป็นการปรับตัวของการจัดการทรัพยากรภายในชุมชนต่อการช่วยลดปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำทางสังคมของคนในชุมชน จากการถูกแย่งชิงทรัพยากรเพื่อการพัฒนาประเทศ  และเป็นแนวทางหนึ่งในการรักษาพื้นที่ป่าและความสมบูรณ์ของนิเวศป่าไม้ เพื่อให้ระบบนิเวศคงความสมดุล เนื่องจากป่าชุมชนเป็นกลไกที่สำคัญที่เป็นช่องทางให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ จัดการ ฟื้นฟูให้ป่ามีความสมบูรณ์เพิ่มขึ้น และมีการใช้ทรัพยากรและผลผลิตจากป่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อความมั่นคงแห่งชีวิตของคนในชุมชน และจากการแลกเปลี่ยนพูดคุยกับนายวิชัย เป็งเรือน ผู้ใหญ่บ้านคนหนุ่มรุ่นใหม่ไฟแรง ได้เล่าให้ฟังเกี่ยวกับป่าชุมชนบ้านต้นผึ้ง ซึ่งได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2555 มีพื้นที่รวม 984 ไร่ มีลักษณะเป็นป่าเต็งรังที่ได้รับการฟื้นฟูสภาพป่าให้กลับมาสมบูรณ์ โดยชาวบ้านสามารถใช้ประโยชน์และพึ่งพาปัจจัย 4 จากป่าชุมชนได้ เป็นซุปเปอร์มาร์เก็ตธรรมชาติที่มีทั้งอาหารพื้นถิ่น พันธุ์ไม้สมุนไพร สัตว์ป่า และมีอากาศบริสุทธิ์ที่หาไม่ได้ในเมืองใหญ่ โดยราษฎรบ้านต้นผึ้งทุกหลังคาเรือนเป็นราษฎรอาสาพิทักษ์ป่าชุมชนบ้านต้นผึ้ง บริหารงานผ่านคณะกรรมป่าชุมชนบ้านต้นผึ้ง หมู่ที่ 7 และมีการทำงานร่วมกับเครือข่ายทั้งระดับอำเภอและตำบลอย่างเข้มแข็ง เพื่อช่วยกันอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่ ต.แม่โป่ง อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ และหวังจะเป็นต้นแบบที่ดีให้กับพื้นที่อื่นๆ ได้เห็นและนำไปปรับใช้การมีหน่วยงานหลายภาคส่วนเข้ามาในพื้นที่ ถือเป็นโอกาสที่จะได้สื่อสารแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เทคโนโลยีเครื่องมือที่จะช่วยติดตามประเมินผลการร่วมดูแลรักษาป่าชุมชน สื่อสารบอกให้ภายนอกได้รู้ว่าป่าชุมชนของเรามีความหลากหลายขนาดไหน? มีชาวบ้านในพื้นที่และต่างพื้นที่ได้ใช้ประโยชน์จากซุปเปอร์มาเก็ตแห่งนี้เท่าไหร่? ก็จะนำมาซึ่งความภาคภูมิใจ เป็นการสร้างคุณค่าร่วมที่ยั่งยืน หากในอนาคตจะมีการให้รางวัลหรืองบประมาณ ผ่านการซื้อคาร์บอนเครดิต พื้นที่ต.แม่โป่ง ทั้ง 8 ป่าชุมชน ก็พร้อมเข้าร่วมและมั่นใจในกลไกชุมชนที่ดำเนินงานกันมาอย่างต่อเนื่อง มีความเชื่อมโยงเครือข่ายป่าชุมชน และมีข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ที่ทันสมัยจาก GISTDA จะแสดงให้เห็นได้ชัดว่าป่าชุมชนสามารถช่วยลดปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้แน่นอน